وقتی بیشتر دندان‌ها از دست رفته‌اند؛ All-on-X چه راهکاری ارائه می‌دهد؟
از دست دادن تمام دندان‌های یک فک یا رسیدن دندان‌های باقی‌مانده به شرایطی که دیگر امکان نگهداری آنها وجود ندارد، لزوماً به معنی استفاده از دندان مصنوعی متحرک نیست. امروزه در بیماران واجد شرایط می‌توان با استفاده از ایمپلنتهای دندانی، یک فک بی‌دندان را با یک پروتز ثابت بازسازی کرد.
All-on-X یکی از روش‌های بازسازی کامل فک است که در آن تعداد و موقعیت ایمپلنت‌ها بر اساس وضعیت استخوان، فرم فک و طرح پروتزی مورد نیاز بیمار انتخاب میشود. بنابراین حرف X در All-on-X به این معنی است که یک تعداد ثابت ایمپلنت برای همه بیماران تجویز نمی‌شود.
در بیماران مناسب، یکی از مزیت‌های مهم این روش امکان استفاده از پروتز موقت ثابت پس از کاشت ایمپلنت‌هاست؛ البته انجام بارگذاری فوری به ثبات اولیه ایمپلنت‌ها و شرایط بالینی بیمار وابسته است و برای همه افراد قابل تضمین نیست.
نمونه بازسازی کامل فک با ایمپلنت؛ طرح درمان هر بیمار بر اساس شرایط فک و استخوان او تعیین میشود.
All-on-X چیست و چه تفاوتی با ایمپلنت معمولی دارد؟
در درمان‌های معمول ایمپلنت، ممکن است یک یا چند دندان از دست‌رفته به‌صورت جداگانه جایگزین شوند. اما در All-on-X هدف، بازسازی یک قوس کامل دندانی با استفاده از چند ایمپلنت و یک پروتز کامل متکی بر آنهاست.
در واقع برای هر دندان یک ایمپلنت جداگانه قرار داده نمی‌شود. ایمپلنت‌ها در نقاط برنامه‌ریزی‌شده فک قرار می‌گیرند و پروتز کامل روی مجموعه آنها حمایت میشود.
به همین دلیل All-on-X صرفاً «کاشت چند ایمپلنت» نیست؛ موقعیت ایمپلنت‌ها باید از ابتدا با توجه به پروتز نهایی، وضعیت استخوان، بایت، زیبایی و امکان رعایت بهداشت طراحی شود. ITI نیز توصیه می‌کند برنامه پروتزی نهایی از همان مرحله طراحی جراحی در نظر گرفته شود.
چرا تعداد ایمپلنت‌ها در All-on-X برای همه یکسان نیست؟
یکی از تفاوت‌های مهم All-on-X با All-on-4 همین موضوع است.
در All-on-4 بازسازی کامل فک بر چهار ایمپلنت طراحی میشود؛ اما در مفهوم All-on-X تعداد ایمپلنت‌ها بر اساس طرح درمان انتخاب میشود.
عواملی مانند حجم و کیفیت استخوان، شکل فک، موقعیت‌های مناسب برای قرارگیری ایمپلنت، طراحی پروتز، شرایط فک مقابل و وضعیت عمومی بیمار می‌توانند در تصمیم‌گیری نقش داشته باشند.
بنابراین سؤال درست همیشه این نیست که «چند ایمپلنت لازم دارم؟»؛ سؤال مهم‌تر این است که چه تعداد و چه توزیعی از ایمپلنت‌ها برای بازسازی پایدار این فک مناسب است؟
برای پروتز ثابت یکپارچه Full-Arch، اجماع ITI حداقل چهار ایمپلنت با توزیع مناسب را توصیه می‌کند، اما تعداد نهایی باید متناسب با طرح درمان تعیین شود.
اگر می‌خواهید با روش چهار ایمپلنتی بیشتر آشنا شوید، راهنمای All-on-4 و بازسازی کامل فک روی چهار ایمپلنت را مطالعه کنید.
مراحل بازسازی کامل فک با All-on-X
۱. معاینه و بررسی وضعیت دندان‌ها و فک
در اولین مرحله، وضعیت دندان‌های باقی‌مانده، لثه، استخوان فک، بایت و سلامت عمومی بیمار بررسی میشود.
اگر هنوز دندان‌هایی در دهان وجود داشته باشند، صرفاً به دلیل انتخاب All-on-X نباید فرض شود که همه آنها باید کشیده شوند. امکان نگهداری دندان‌های قابل حفظ نیز باید در طرح درمان بررسی شود.
۲. بررسی تصاویر سه‌بعدی و طراحی درمان
تصاویر سه‌بعدی به متخصص اجازه می‌دهند حجم و وضعیت استخوان و محدودیت‌های آناتومیک را بررسی کند.
در این مرحله تصمیم گرفته میشود ایمپلنت‌ها در چه موقعیتی قرار بگیرند و چه نوع بازسازی پروتزی برای بیمار مناسب‌تر است.
۳. کاشت ایمپلنت‌ها
ایمپلنت‌ها مطابق طرح درمان در موقعیت‌های تعیین‌شده قرار می‌گیرند.
برای آشنایی با اصول کلی درمان، مراحل کاشت و ارزیابی شرایط بیمار می‌توانید راهنمای ایمپلنت دندان در تهران را نیز مشاهده کنید.
در درمان Full-Arch فقط تعداد ایمپلنت‌ها مهم نیست؛ توزیع صحیح آنها در فک و ارتباط این موقعیت‌ها با پروتز آینده نیز اهمیت زیادی دارد.
۴. بررسی امکان دندان موقت ثابت
یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این درمان برای بیماران، امکان دریافت پروتز موقت ثابت در زمان کوتاه است.
اما این مرحله برای همه بیماران به شکل یکسان انجام نمی‌شود.
اگر ایمپلنت‌ها به ثبات اولیه مورد نیاز برسند و سایر شرایط بالینی مناسب باشد، می‌توان Immediate Loading یا Immediate Restoration را بررسی کرد. درمان فوری Full-Arch یک درمان تخصصی است و انتخاب بیمار و برنامه‌ریزی دقیق در نتیجه آن اهمیت دارد.
۵. دوره ترمیم و ساخت پروتز نهایی
پروتز موقت، پروتز نهایی بیمار نیست.
پس از طی دوره ترمیم و ارزیابی وضعیت ایمپلنت‌ها و بافت‌ها، مرحله ساخت پروتز نهایی بر اساس شرایط بیمار انجام میشود.
در این مرحله علاوه بر عملکرد و جویدن، عواملی مانند بایت، فرم دندان‌ها، زیبایی لبخند، امکان رعایت بهداشت و طراحی مناسب پروتز اهمیت دارند.
در بیماران واجد شرایط، پس از کاشت ایمپلنت‌ها امکان استفاده از پروتز موقت ثابت در مدت کوتاهی پس از جراحی بررسی میشود.
آیا با All-on-X می‌توان سریع دندان موقت ثابت داشت؟
در بعضی بیماران، بله؛ اما این موضوع نباید برای همه بیماران وعده داده شود.
امکان بارگذاری فوری به عواملی مانند ثبات اولیه ایمپلنت‌ها، وضعیت استخوان، نیاز به جراحی‌های همزمان، طراحی پروتز و شرایط عمومی بیمار وابسته است.
Immediate Loading در بازسازی ثابت فک پشتوانه علمی دارد، اما منابع تخصصی بر انتخاب صحیح بیمار و تأیید ثبات اولیه ایمپلنت‌ها تأکید می‌کنند.
به همین دلیل تصمیم نهایی درباره زمان تحویل دندان موقت باید پس از بررسی دقیق بیمار و شرایط ایمپلنت‌ها گرفته شود.
All-on-X برای یک فک انجام میشود یا هر دو فک؟
هر دو حالت امکان بررسی دارد.
ممکن است فقط دندان‌های یک فک نیازمند بازسازی کامل باشند و فک مقابل دندان‌های طبیعی، ایمپلنت یا پروتز مناسبی داشته باشد.
در گروه دیگری از بیماران، وضعیت دندان‌های هر دو فک به‌گونه‌ای است که بازسازی Full-Arch برای هر دو فک بررسی میشود.
طرح درمان هر فک باید جداگانه و براساس وضعیت استخوان، دندان‌های موجود، بایت و نیازهای پروتزی بیمار طراحی شود.
بنابراین All-on-X الزاماً به معنی بازسازی همزمان هر دو فک نیست.
چه کسانی ممکن است کاندید بازسازی کامل فک با All-on-X باشند؟
این روش بیشتر در افرادی بررسی میشود که تمام دندان‌های یک فک را از دست داده‌اند، تعداد زیادی دندان غیرقابل نگهداری دارند یا به دنبال جایگزینی ثابت برای وضعیت بی‌دندانی خود هستند.
اما تشخیص کاندید مناسب فقط بر اساس تعداد دندان‌های از دست‌رفته انجام نمی‌شود.
وضعیت استخوان، سلامت لثه، بیماری‌های سیستمیک، عادات بیمار، شرایط بایت، توانایی رعایت بهداشت و امکان دستیابی به یک طرح درمان پروتزی مناسب نیز باید ارزیابی شود.
نمونه واقعی بازسازی کامل فک با ایمپلنت توسط دکتر عزیز گشاده‌رو.
آیا All-on-X همیشه بدون پیوند استخوان انجام میشود؟
خیر.
یکی از مزایای طراحی مناسب Full-Arch این است که در برخی بیماران می‌توان از استخوان موجود بهتر استفاده کرد و نیاز به بعضی جراحی‌های افزایشی را کاهش داد.
اما عبارت «All-on-X بدون پیوند استخوان» نباید به همه بیماران تعمیم داده شود.
اگر برای رسیدن به موقعیت مناسب ایمپلنت یا اجرای طرح پروتزی به افزایش حجم استخوان نیاز باشد، ممکن است درمان‌های تکمیلی نیز مطرح شوند.
بازسازی کامل فک با All-on-X؛ یکی از درمان‌های شاخص دکتر عزیز گشاده‌رو
درمان بیماران بی‌دندان یا بیمارانی که بیشتر دندان‌های یک فک آنها قابل نگهداری نیست، تنها به کاشت چند ایمپلنت محدود نمی‌شود.
در بازسازی کامل فک، طراحی محل ایمپلنت‌ها، دستیابی به ثبات اولیه مناسب، مدیریت شرایط استخوان و طراحی پروتز موقت و نهایی باید به‌صورت یک طرح درمان یکپارچه انجام شود.
بازسازی کامل فک با روش All-on-X از درمان‌های شاخص دکتر عزیز گشاده‌رو است.
در این روش، بر اساس شرایط استخوان و طرح درمان هر بیمار، تعداد و موقعیت ایمپلنت‌ها مشخص میشود. در بیماران واجد شرایط نیز پس از بررسی CT سه‌بعدی و دستیابی به ثبات اولیه مناسب ایمپلنت‌ها، امکان تحویل پروتز موقت ثابت در فاصله کوتاهی پس از جراحی بررسی میشود.
ویدئو تجربه واقعی بیمار از بازسازی کامل فک با All-on-X و دندان موقت ثابت
نمونه واقعی بازسازی کامل فک با All-on-X و دندان موقت ثابت توسط دکتر عزیز گشاده‌رو؛ تجربه بیمار پس از انجام درمان و بازسازی دندان‌های فک با ایمپلنت.
تفاوت All-on-4 و All-on-X چیست؟
در All-on-4، طرح بازسازی کامل فک بر چهار ایمپلنت استوار است.
در All-on-X مفهوم گسترده‌تر است و تعداد ایمپلنت‌ها متناسب با شرایط فک و طرح درمان تعیین میشود.
بنابراین انتخاب بین آنها نباید صرفاً براساس علاقه بیمار به تعداد کمتر یا بیشتر ایمپلنت انجام شود. هدف، انتخاب طرحی است که از نظر جراحی و پروتزی برای شرایط همان بیمار مناسب باشد.
برای مطالعه جزئیات درمان، نمونه‌ها و شرایط انجام آن:
ایمپلنت All-on-X و All-on-4 با دندان موقت ثابت
مراقبت بعد از بازسازی کامل فک با All-on-X
داشتن پروتز ثابت به معنی بی‌نیازی از مراقبت نیست.
بهداشت اطراف ایمپلنت‌ها و زیر پروتز، رعایت دستورات دوره بعد از جراحی و مراجعه برای کنترل‌های دوره‌ای اهمیت دارد. طراحی پروتز نیز باید امکان نظافت و نگهداری مناسب را در نظر بگیرد؛ این موضوع یکی از عوامل مورد توجه در برنامه‌ریزی پروتز Full-Arch است.
سوالات متداول درباره All-on-X
1- آیا All-on-X فقط برای افراد کاملاً بی‌دندان است؟
خیر. در برخی بیمارانی که هنوز تعدادی دندان دارند اما دندان‌ها قابل نگهداری نیستند نیز ممکن است بازسازی Full-Arch بررسی شود. تصمیم به کشیدن دندان باید بعد از ارزیابی امکان حفظ آنها گرفته شود.
2- All-on-X چند ایمپلنت دارد؟
عدد ثابتی برای همه بیماران ندارد. تعداد و توزیع ایمپلنت‌ها براساس وضعیت استخوان، فرم فک و طرح پروتزی تعیین میشود.
3- آیا All-on-X همان All-on-4 است؟
خیر. All-on-4 یک طرح مشخص مبتنی بر چهار ایمپلنت است، در حالی که All-on-X مفهوم گسترده‌تری برای بازسازی کامل فک با تعداد ایمپلنت متناسب با طرح درمان است.
4- آیا دندان موقت همان روز نصب میشود؟
در برخی بیماران واجد شرایط امکان بارگذاری یا بازسازی فوری وجود دارد، اما این موضوع به ثبات اولیه ایمپلنت‌ها و سایر شرایط بالینی بستگی دارد و قابل تضمین برای همه بیماران نیست.
5- آیا All-on-X برای هر دو فک قابل انجام است؟
بله، در صورت وجود شرایط مناسب می‌توان یک یا هر دو فک را بررسی کرد. طرح درمان هر فک باید جداگانه ارزیابی شود.
6- آیا همیشه چهار ایمپلنت کافی است؟
خیر. هرچند حداقل چهار ایمپلنت با توزیع مناسب برای یک پروتز ثابت یکپارچه Full-Arch در توصیه‌های ITI مطرح شده، تعداد نهایی باید براساس شرایط بیمار و طراحی پروتز تعیین شود.
برای بازسازی کامل فک با All-on-X از کجا شروع کنیم؟
اولین قدم انتخاب تعداد ایمپلنت نیست؛ تشخیص و طراحی صحیح درمان است.
وضعیت دندان‌های باقی‌مانده، استخوان فک، بایت، شرایط عمومی بیمار و نوع پروتز مورد انتظار باید بررسی شود تا مشخص شود آیا All-on-X انتخاب مناسبی است و چه طرحی برای آن بیمار مناسب‌تر خواهد بود.
برای آشنایی بیشتر با این درمان و بررسی شرایط انجام آن می‌توانید صفحه:
دکتر عزیز گشاده رو ( متخصص ایمپلنت پروتز های دندانی و زیبایی ،استاد دانشگاه شهید بهشتی ، رتبه اول بورد تخصصی کشور)
- دکتر عزیز گشاده رو مدرس دوره های لمینیت و ایمپلنت برای دندانپزشکان میباشد.
- دکتر عزیز گشاده رو سابقه درمان موفق بیشتر از ۳۰۰۰۰ ایمپلنت را داراست.
- دکتر عزیز گشاده رو پیشرو در درمان لمینیتهای سرامیکی مدرن و ایمپلنت فوری هستند.
- در مطب ما فقط ایمپلنتهای سوئیسی استفاده میشود.
برای رزرو مشاوره و تجربه درمانی راحت و بدون درد، همین حالا با تیم متخصص مطب ما تماس بگیرید.
تلفن: ۰۲۱-۲۶۶۰۶۱۵۷ – ۰۲۱-۲۶۶۰۶۱۵۷
۰۹۱۲۰۴۱۱۳۹۹ موبایل و واتساپ کلینیک
آدرس: تهران ، الهیه ، تقاطع کوچه دشتی با عظیمی ، پلاک ۴ ساختمان آرمه کامپلکس ، طبقه ۶
